Cinsel Kimlik ve Yönelim Danışmanlığı

Cinselliği oluşturan dört unsur vardır: cinsel yönelim, biyolojik cinsiyet, cinsel kimlik ve toplumsal cinsiyet rolü. Bireyin cinselliğini keşfetmesi ve kabul etmesi, kişisel gelişimi ve ruh sağlığı açısından önemli bir süreçtir.

Cinsel Kimlik Nedir?

Cinsiyet kimliği, bireyin kendi bedenini ve benliğini belirli bir cinsiyet içinde nasıl algıladığı ve benimsediğidir. Bireyin doğumda atanan cinsiyetinden bağımsız olarak, kendisini hangi cinsiyetle özdeşleştirdiğini ve bu kimliği nasıl yaşadığını ifade eder. Örneğin kişinin doğumda atanan yani biyolojik cinsiyeti kadınken, kişi kendini erkek olarak algılayıp tanımlayabilir. Bu durumda kişinin atanan cinsiyeti (biyolojik cinsiyet) kadın, cinsel kimliği ise erkektir.

Cinsel Yönelim Nedir?

Cinsel yönelim, bireyin duygusal, romantik veya cinsel çekiminin hangi cinsiyete yöneldiğini ifade eden bir kavramdır. Bu yönelim, bireyin cinsel kimliğiyle örtüşebileceği gibi, farklı cinsiyetlere yönelik de olabilir. Tanımlanan üç temel cinsel yönelim; eşcinsellik (homoseksüellik), biseksüellik ve heteroseksüelliktir.

Eşcinsellik (homoseksüellik); kişinin hemcinsine cinsel yönelim içinde bulunan kadın veya erkeklere verilen isimdir. Bu yönelime sahip kadın eşcinsellere “lezbiyen”, erkek eşcinsellere ise “gey” denir.

Biseksüellik; her iki cinsiyete de ilgi duyan kadın ve erkeklere verilen isimdir. Bu ilginin derecesi ve hangi cinsiyete daha fazla yöneldiği bireyden bireye değişiklik gösterebilir.

Heteroseksüellik, bireyin karşı cinse duygusal, romantik ve cinsel ilgi duyması durumudur.

Cinsel Kimlik ve Yönelim Arasındaki Farklar Nelerdir?

Cinsiyet kimliği, bireyin doğumda atanan cinsiyete uygun olsun ya da olmasın, kendini hangi cinsiyette hissettiğini ve bu kimliği nasıl ifade ettiğini belirler. Kişi, duyumsadığı cinsiyetine göre dış görünüşünü, bedenini, giyim tarzını, konuşma biçimini ve davranışlarını şekillendirebilir.

Ayrıca, tıbbi, cerrahi veya diğer yöntemleri kullanarak cinsiyet kimliğini fiziksel olarak da uyumlu hale getirebilir. Cinsel yönelim ise, kişinin ruhsal, cinsel olarak hangi cinsiyete ilgi duyduğunu belirleyen kavramdır. Örneğin, cinsiyet kimliğini kadın olarak algılayan bir kişinin cinsel yönelimi kadın (homoseksüel), erkek (heteroseksüel) ve hem kadın hem erkek (biseksüel) olabilir.

Cinsiyet Rolü Nedir?

Cinsiyet rolü, bireyin toplum içinde cinsiyetine bağlı olarak sergilediği davranış, tutum ve dışa vurum biçimleridir. Örneğin, bir kadın kendini erkek kimliğinde hissedebilir. Ancak bunu toplumsal olarak gizleyip, kadın rolünü benimsemiş şekilde davranabilir.

Transeksüalite Nedir?

Transeksüellik, kişinin doğuştan sahip olduğu biyolojik cinsiyetten farklı bir cinsiyette olduğunu hissetmesi ve bu doğrultuda kimlik geliştirmesidir. Birey, kendini karşı cinsiyette algılayabilir ve bu cinsiyetin kimlik özelliklerine sahip olma isteği duyabilir. Transeksüel bireyler, farklı cinsel yönelimlere sahip olabilirler, yani heteroseksüel, homoseksüel veya biseksüel olabilirler.

Cinsel Kimlik Gelişimi Nasıl Olur?

Cinsel kimlik gelişiminin belirleyicileri aşağıda sıralanmıştır:

• Cinsiyet kimliğinin gelişimi, biyolojik faktörler ve içsalgılarla ilişkilidir. Uygun cinsiyet kimliğinin gelişebilmesi için uygun biyolojik gelişim gereklidir. Ancak biyolojik cinsiyetin belirlenmesi, eşey organlarının varlığı ve hormonların salgılanması cinsiyet kimliğini tam anlamıyla şekillendirmez.
• Yetişkinlerin cinsel davranışları, içsalgıların (hormonların) miktarından doğrudan etkilenmez. Örneğin, erkekte cinsel güçsüzlük, kadında cinsel soğukluk, transeksüalite vb. durumları hormonlarla düzeltmek mümkün değildir.
• Çekirdek cinsiyet kimliği, çocukluğun ilk iki yılında şekillenir. Genellikle 4. yılda yerleşir. Bu yaştan sonra cinsiyet kimliğinde değişim yaşanması daha zor olur.
• Yaşamın ilk yıllarında edinilen deneyimler, cinsel kimlik gelişimi üzerinde önemli bir etkiye sahiptir. Örneğin, bir çocuğun toplumsal cinsiyet normlarına aykırı bir şekilde yetiştirilmesi, yani erkek çocuklarının kız gibi, kız çocuklarının ise erkek gibi yönlendirilmesi, kimlik gelişim sürecinde belirleyici olabilir.
• Hayattaki ilk sevgi nesnesi annedir ve bebeklikten itibaren kurulan bu bağ, duygusal gelişimde önemli bir rol oynar. Zamanla, baba ve kardeşler gibi diğer aile üyeleriyle de ilişkiler gelişir. Ancak, bu erken dönem ilişkilerinde ciddi bozulmalar yaşanması, bireyin ilerleyen yaşamında sağlıklı ve olumlu sevgi ilişkileri kurmasını zorlaştırabilir.
• Uygun özdeşim nesnelerinin bulunması ya da bulunmaması, cinsel kimliği büyük ölçüde etkiler. Erkek çocuğun babayla, kız çocuğun anneyle özdeşim kurması cinsel kimliğin gelişmesi açısından önemlidir.
• Ailede ve toplumda cinselliğe yönelik aşırı baskıcı ya da aşırı serbest tutumlar, cinsel kimlik gelişimini önemli ölçüde etkileyebilir. Örneğin, çocuğun mahremiyetine saygı gösterilmemesi, cinsellikle ilgili suçlamalara maruz kalması, suçüstü yakalanma korkusu yaşaması, ebeveynlerin çocuğun cinsel organına aşırı ilgi göstermesi veya onu çapkınlığa yönlendiren tutumlar sergilemesi, çocuğun cinsellikle ilgili sağlıklı bir algı geliştirmesini zorlaştırabilir.

Cinsel Yönelim Doğuştan mı Gelir, Sonradan mı Belirlenir?

Cinsel yönelim, biyolojik, genetik, hormonal ve çevresel birçok faktörün etkileşimiyle şekillenen karmaşık bir olgudur.

Cinsel Kimlik ve Yönelim Danışmanlığı Nasıl Yapılır?

Cinsel kimlik ve yönelim danışmanlığı, bireyin kendini keşfetmesini destekler. Psikoterapiye başlamak için bireyin mutlaka bir hastalığının olması gerekmez. Kendini keşfetmek isteyen herkes psikoterapiye başlayabilir. Süreç, danışanın başvuru nedenlerinin ve terapi hedeflerinin belirlenmesiyle başlar. Danışanın yaşadığı içsel çatışmalar, kaygı, korku, öfke, üzüntü gibi duyguların kaynakları araştırılır ve terapi yaklaşımına uygun teknikler uygulanır.

Psikoterapide, bireyin cinsel kimliği ve yönelimiyle ilgili içgörü kazanması, bilinçdışındaki çatışmaların fark edilmesi ve bunların duygusal ve düşünsel süreçleri nasıl etkilediğinin anlaşılması amaçlanır. Aynı zamanda, bireyin kendini kabul etme sürecinde zorluklar yaşıyorsa, bu zorluklar ele alınır ve bu süreçte yaşadığı stres ve kaygıyla baş etme becerileri geliştirilir. Aile ve toplumun tutumlarının birey üzerindeki etkileri değerlendirilir ve sosyal destek sistemleri oluşturulmasına yardımcı olunur.

Danışmanlık süreci boyunca bireyin kendini daha iyi tanıması, kimliğini keşfetmesi, kabul etmesi ve yaşadığı olası sosyal ve psikolojik zorluklarla başa çıkabilmesi için bireysel destek sağlanır. Farklı psikoterapi ekollerinden (psikodinamik psikoterapi, bilişsel davranışçı terapi, kabul ve kararlılık terapisi vb.) uygun teknikler kullanılarak, bireyin ihtiyaçlarına yönelik kişiselleştirilmiş bir süreç yürütülür.

Cinsel Kimlik Danışmanlığı Süreci Ne Kadar Sürer?

Cinsel kimlik danışmanlığının süresi, bireyin kişisel ihtiyaçlarına, danışmak istediği konunun derinliğine ve psikolojik sürecinin karmaşıklığına göre değişir. Cinsel kimliğiyle ilgili hissiyatı net olan bireyler için süreç daha kısa olabilirken, kimlik keşfi ve kabul süreci daha uzun sürebilir. Ancak bu sürecin her birey için farklı ilerleyebileceğini unutmamak gerekir. Ayrıca, danışanın terapiye olan motivasyonu, devamlılığı ve kullanılan psikoterapi yaklaşımı da danışmanlık süresini etkileyen önemli faktörler arasındadır.

Cinsel Yönelimle İlgili Kafa Karışıklığı Yaşayan Biri Danışmanlıktan Nasıl Faydalanabilir?

Cinsel yönelimiyle ilgili kafa karışıklığı yaşayan bir birey, danışmanlık sürecinde yargılanmadan kendi kimliğini, yönelimini ve hislerini keşfetmeye odaklanır. Bu süreçte, hislerinin kökenlerini anlamaya ve içsel çatışmalarını çözmeye çalışır. Yaşanan belirsizlik, kişide kaygı ve çatışmalara neden olabilir.

Cinsel kimliğini ve yönelimini daha iyi kavrayan birey, toplumsal ve ailevi ilişkileri açısından karşılaşabileceği durumları değerlendirir. Toplumda cinsel yönelimle ilgili yanlış bilgiler ve önyargılar bulunabilir. Danışmanlık sürecinde, bilimsel dayanağı olmayan bilgiler yerine, güvenilir ve bilimsel bilgiler ele alınır.

Birey, yalnızca toplumdan değil, kendi iç dünyasından da baskı görebilir. Kendi hislerine karşı sert veya yargılayıcı olabilir. Danışmanlık sürecinin temel amaçlarından biri, kişinin kendi duygularını anlaması ve kabul etmesidir.

Terapist, bireye kesin yönlendirmeler yapmak yerine, onun kendi doğrularını bulmasına rehberlik eder. Süreç, kişinin kendini keşfetmesine, duygusal yüklerini hafifletmesine ve daha sağlıklı bir bakış açısı geliştirmesine yardımcı olur.

Aile Bireyleri Cinsel Kimlik Danışmanlığından Nasıl Destek Alabilir?

Cinsel kimlik konusunda danışmanlık almak, hem bireyin hem de ailesinin süreci daha sağlıklı bir şekilde yönetmesine yardımcı olabilir. Aile bireyleri, danışmanlık sürecinde bilimsel bilgilerle doğru bir farkındalık kazanarak, yanlış inanışlardan ve önyargılardan uzaklaşabilir.

Aileler, eğer kaygı, korku veya belirsizlik gibi duygular içindeyse, bu duyguların nedenleri psikoterapide ele alınır ve baş etme becerilerinin geliştirilmesi desteklenir. Cinsel kimlik konusunda sağlıklı bir iletişim kurmak, bireyin kendini daha güvende hissetmesini sağlar. Bu nedenle danışmanlık sürecinde aile bireylerinin yargılamadan dinleme ve anlama çabası içinde olmaları teşvik edilir.

Danışmanlık süreci, aile içindeki iletişimi güçlendirmek ve destekleyici bir ortam oluşturmak için rehberlik sağlar. Hem aile içinde hem de sosyal çevrede destek mekanizmaları araştırılarak, ailelerin bu süreçte yalnız hissetmemesi amaçlanır.

Özgüven Geliştirme ve Kimlik Kabulü Sürecinde Psikoterapi Nasıl Yardımcı Olur?

Cinsel kimliğiyle ilgili çatışmalar yaşayan bireyler, kaygı, korku, üzüntü ve öfke gibi yoğun duygular hissedebilir. Psikoterapi, kişinin kendini kabul etmesine yardımcı olarak, cinsel kimliğiyle ilgili yaşantılarını, düşüncelerini ve hislerini anlamasını sağlar.

Psikoterapi sürecinde, bireyin yaşadığı içsel çatışmalar ele alınır ve çözümlenmeye çalışılır. Kişinin farkındalık düzeyi arttıkça, kaygı ve diğer olumsuz duygularında azalma görülmesi beklenir. Kendini kabul süreci, özgüven gelişimiyle doğrudan bağlantılıdır.

Bunun yanı sıra, ailenin ve toplumun bireye karşı tutumu, özgüven gelişiminde önemli bir etkendir. Bu süreçte danışan, sosyal ilişkilerini güçlendirme, destekleyici toplumsal bağlar kurma ve ayrımcılıkla başa çıkma konusunda rehberlik ve destek alır.

Cinsel Yönelim Konusunda İçsel Çatışma Yaşayan Bireyler İçin Hangi Terapi Teknikleri Uygulanır?

Cinsel yönelim konusunda içsel çatışmalar yaşayan bireyler için psikodinamik psikoterapi etkili yaklaşımlardan biridir. Bu terapi ekolü, bastırılan anıların ve kabul edilmesi zor deneyimlerin içsel çatışmalara yol açtığını ve bu çatışmaların semptomlar olarak ortaya çıktığını öne sürer.

Psikodinamik psikoterapi sürecinde, birey bu deneyimlerine dair farkındalık kazandıkça semptomların azalması beklenir. Bu süreçte serbest çağrışım, aktarım analizi, direnç analizi gibi teknikler kullanılarak bireyin bilinçdışı düşünce ve duyguları keşfetmesine yardımcı olunur.

Psikodinamik psikoterapinin yanı sıra, Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ve Kabul ve Kararlılık Terapisi (ACT) gibi yaklaşımlar da cinsel kimlik ve yönelim danışmanlığında uygulanmaktadır.

Kimliğini Kabullenme Sürecinde Yaşanan Stres ve Kaygı Nasıl Yönetilir?

Kimlik kabulü sürecinde yaşanan stres ve kaygıyı yönetmek için bireyin bilinçdışı çatışmalarını çözmesi ve içgörü kazanması önemlidir. Cinsel kimlik ile ilgili bastırılmış duygu, düşünce ve deneyimler bilinçdışında çatışmalara neden olabilir. Bu çatışmalar ise kaygı, öfke, üzüntü gibi yoğun duygusal tepkilere yol açabilir.

Kişinin bu duygularla başa çıkabilmesi için önce farkındalık geliştirmesi, kendi duygu ve düşüncelerini anlamlandırması gerekir. Ancak, bu süreç her zaman kolay olmayabilir. Eğer birey, bu duygularla baş etmekte zorlanıyorsa veya yoğun kaygı ve stres yaşıyorsa, bir uzmandan psikolojik destek alması faydalı olabilir. Profesyonel bir destekle birey, içsel çatışmalarını keşfedebilir, bunları anlamlandırabilir ve daha sağlıklı başa çıkma stratejileri geliştirebilir.

Ankara’da Cinsel Kimlik ve Yönelim Danışmanlığı Hizmeti Veren Psikologlar Kimlerdir?

Ankara’da, cinsel kimlik ve yönelim konusunda LGBTQ+ (lezbiyen, gey, biseksüel, trans, queer) bireylere terapi ve danışmanlık hizmeti sunan klinik psikologlar mevcuttur. Detaylı bilgi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Cinsel Kimlik ve Yönelim Danışmanlığı Ankara’da Nerede Alınabilir?

Ankara’da cinsel kimlik ve yönelim danışmanlığı, danışmanlık merkezleri, sağlık kuruluşları, hastaneler ve özel muayenehaneler gibi çeşitli kurumlarda sunulmaktadır. Bu hizmeti almayı düşünen bireylerin, başvuracakları uzmanın uzmanlık alanlarını ve yaklaşımını önceden araştırmaları faydalı olacaktır.

Ankara’da Cinsel Kimlik Konusunda Uzmanlaşmış Bir Terapist Nasıl Bulunur?

Klinik psikoloğun eğitim bilgileri ve uzmanlık alanlarına internet sitesi veya sosyal medya hesapları üzerinden ulaşmak mümkündür. Ancak, cinsel kimlik bazı profesyoneller tarafından bilimsel olmayan yaklaşımlarla bir hastalık olarak değerlendirilebilmektedir. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Amerikan Psikiyatri Birliği (APA) gibi otoriteler, cinsel kimliğin bireyin doğal bir özelliği olduğunu ve “tedavi” edilmesi gereken bir durum olmadığını vurgulamaktadır. Bu nedenle, danışanların başvuracakları uzmanın cinsel kimlik konusundaki yaklaşımını önceden araştırmaları önerilir.

Cinsel Kimlik ve Yönelim Danışmanlığı Fiyatları Ne Kadar?

Ankara’da cinsel kimlik ve yönelim danışmanlığını uygulayacak klinik psikoloğun taktir ettiği seans ücretleri belirleyici olur.

Cinsel Yönelimle İlgili Danışmanlık Almak Gizliliği İhlal Eder mi?

Gizlilik ilkesi, psikoterapideki temel etik kuraldır. Kişinin kendisine veya bir başkasına zarar verme ya da zarar görme riski bulunmadıkça, terapötik gizlilik her koşulda korunur. Dolayısıyla cinsel yönelimle ilgili danışmanlık almak gizlilik ilkesini ihlal eden bir durum değildir.

Çocuklarının Cinsel Yönelimi Konusunda Endişe Duyan Ebeveynler Nasıl Danışmanlık Alabilir?

Çocuklarının cinsel yönelimi konusunda endişe duyan ebeveynler, klinik psikologlardan danışmanlık alarak kaygılarını ve duygularını paylaşabilir, cinsel yönelim hakkında bilimsel ve güvenilir bilgi edinebilirler. Danışmanlık sürecinde, ebeveynlerin çocuklarına nasıl destek olabilecekleri, sağlıklı ve açık bir iletişim kurmanın yolları ele alınır. Ayrıca, ebeveynlerin toplumsal önyargılar, endişeler ve içsel çatışmalarla başa çıkmaları için gerekli psikolojik destek sağlanır. Bu süreç, hem ebeveynlerin hem de çocuklarının daha sağlıklı bir ilişki kurmalarına yardımcı olur.

Kaynaklar

• Yıldırım, Y., & Yılmaz, D. V. (2017). Türkiye’de cinsiyet kimliği ya da cinsel yönelim temelli ayrımcılık ve sağlığa yansımaları. Researcher, 5(3), 446-461.
• Keleş, Ş., YILMAZ-ÖZPOLAT, A. G., & YALIM, N. Y. (2020). Cinsiyet Kimliği ve Cinsel Yönelim Hakkında Psikiyatristlerin Etik Söylemleri: Nitel Bir Araştırma. Türk Psikiyatri Dergisi, 31(1), 31-40. Öztürk, O. (1983). Ruh sağlığı ve hastalıkları. Türkiye Sinir ve Ruh Sağlığı Derneği yayını.
• Şahin, D. CİNSİYETİNDEN HOŞNUT OLMAMA: PSİKİYATRİK AÇIDAN TANI, DEĞERLENDİRME VE RAPORLAMA SÜREÇLERİ. Journal of Istanbul Faculty of Medicine, 84(S-1), 1-3.