Oyun Bağımlılığı Tedavisi Ankara

Oyun bağımlılığını tanımlarken, patolojik durum ile aşırı oyun oynama arasındaki farkı ayırt etmek önemlidir. Dijital oyunların aşırı kullanımı çeşitli bozukluklara yol açabilir ve bunlardan en yaygın olanı oyun bağımlılığıdır.

Oyun Bağımlılığı Nedir?

Oyunlar, çocukların bilişsel ve sosyo-duygusal gelişiminde önemli bir rol oynar. Freud ve Erikson’a göre oyun, çocukların yaşadıkları çatışmaları anlamalarına ve başa çıkmalarına yardımcı olur. Oyun sayesinde çocuklar duygularını daha rahat ifade eder, becerilerini pratiğe dökerek bilişsel gelişimlerini destekler, farklı olasılıkları keşfederek merak duygularını besler ve dil ile iletişim becerilerini geliştirirler.

Oyunun birçok olumlu işlevi olsa da, oyun bağımlılığı söz konusu olduğunda olumsuz etkileri de ortaya çıkabilir.

Oyun bağımlılığı, davranışsal bir bağımlılık türüdür ve bazı belirtilerle kendini gösterir. Kişi, zihinsel olarak sürekli oyunu düşünür, günlük rutinlerini aksatır ve oyun oynayamadığında huzursuzluk veya öfke gibi tepkiler verebilir. Sosyal ve aile yaşantısında işlevsellik bozulsa da oyun oynamaya devam eder ve oyundan uzak kaldığında yoksunluk belirtileri yaşar.

Oyun oynama bozukluğu, geçmişte video oyunu bağımlılığı, patolojik oyun oynama, oyun kullanım bozukluğu ve oyun kullanım bağımlılığı gibi terimlerle adlandırılmıştır. Ancak günümüzde Dünya Sağlık Örgütü (WHO) bu terimleri kullanmak yerine “oyun oynama bozukluğu” terimini tercih etmektedir. Amerikan Psikiyatri Birliği (APA) ise bu durumu “internet oyun oynama bozukluğu” olarak tanımlamaktadır.

Oyun Bağımlılığı Hangi Yaş Gruplarında Daha Sık Görülür?

Oyun bağımlılığı her yaş grubunda görülebilse de, özellikle ergenler ve çocuklar arasında daha yaygındır. Araştırmalara göre, dünya genelindeki internet kullanıcılarının yaklaşık üçte birinin ergen olduğu tahmin edilmektedir.

Oyun Bağımlılığı Nasıl Teşhis Edilir?

Oyun bağımlılığını değerlendirmek için aşağıdaki kriterler dikkate alınır:

• Tolerans geliştirme: Kişinin oyun oynarken harcadığı süreyi artırma gereksinimidir.
• Belirginlik: Bireyin oynadığı oyunlar, hayatının merkezindedir.
• Nüksetme: Bireyin oyun oynama davranışı kontrol altına alındıktan sonra, oyun oynama davranışının tekrar ortaya çıkmasıdır.
• Yoksunluk belirtileri sergileme: Birey, oyun oynama davranışı sergileyemediğinde ortaya çıkan tepkilerdir.
• Ruh hali değişikliği: Oyun oynama davranışı gerçekleşirken ortaya çıkan rahatlamadır.
• Çatışma: Oyun oynama davranışı sonrasında görülen, görevlerini aksatma nedeniyle kişinin yaşadığı işlevsellikte bozulmalardır.

Oyun Bağımlılığı ile İnternet Bağımlılığı Aynı Şey midir?

Davranışsal bağımlılıklar; oyun bağımlılığı, internet bağımlılığı, çevrimiçi alışveriş bağımlılığı, pornografi bağımlılığı, çevrimiçi kumar ve bahis bağımlılığı ile cep telefonu bağımlılığı olmak üzere altı kategoriye ayrılır. Oyun bağımlılığı ve internet bağımlılığı, davranışsal bağımlılık türleri arasında yer alır.

Oyun oynama bozukluğu hem çevrimiçi hem de çevrimdışı oyunları kapsarken, internet oyun oynama bozukluğu yalnızca çevrimiçi oyunlarla ilgili bozukluğu ifade eder.

Çocuklarda ve Ergenlerde Oyun Bağımlılığı Nasıl Anlaşılır?

Oyun bağımlılığında görülen bazı belirtiler şunlardır:

• Bireyin hayatındaki öncelik oyundur.
• Birey, oyunla ilgili konularda yalan söyler.
• Birey, oyun oynadığını diğer insanlardan gizler.
• Bireye oyun oynama davranışıyla ilgili bir kısıtlama gelirse karşı çıkar.
• Birey, oyun haricindeki diğer faaliyetlere ilgisini kaybetmiştir.
• Çevresindeki insanlardan (aile, arkadaşlar, öğretmenler vb.) uzaklaşmıştır.
• Birey, oyunu bırakmakta zorlanır.
• Birey, oyunu bazı durumlardan kaçış olarak kullanır.
• Oyun oynama davranışı gösterdiği için hayatında bazı problemler olmasına rağmen, oyun oynamaktan vazgeçemez.

Ergenlerin oyun bağımlılığını yordarken, yukarıdaki belirtilerden bazıları belirgindir.

Oyun Bağımlılığı Akademik Başarıyı ve Sosyal Hayatı Nasıl Etkiler?

Oyun bağımlılığı, bireyin akademik başarısında düşüşe neden olabilir. Aşırı oyun oynayan bireyler, günlük yaşamlarında temel hijyen kurallarını ihmal edebilir, aile ve sosyal ilişkilerinde sorunlar yaşamaya başlayabilir. Uzun süre ekran başında vakit geçirmek ise solunum ve iskelet sistemi sorunlarına yol açabilir.

Daha rahat oyun oynayabilmek için fast food tarzı beslenme alışkanlıkları gelişebilir ve uyku düzeni bozulabilir. Oyun süresini artırmak için uykudan feragat etmek, uyku eksikliğine ve kilo problemlerine neden olabilir. Uyku düzensizliği ve sağlıksız beslenme, akademik başarıyı ve sosyal hayatı olumsuz etkileyen faktörler arasındadır.

Oyun bağımlılığı, psikososyal ve davranışsal problemlere de yol açabilir. Yapılan araştırmalar, şiddet içerikli oyunların yalnızlık, depresyon, saldırganlık, anksiyete ve şiddete karşı duyarsızlaşma gibi sorunlarla ilişkili olduğunu göstermektedir. Bilgisayar oyunu oynama süresindeki artış, bireylerin saldırganlık düzeylerini yükseltebilir.

Ayrıca, çocuklar dijital oyun oynarken kişisel bilgilerini paylaşma eğiliminde olabilirler. Paylaşılan bu bilgiler, çeşitli fiziksel, ahlaki ve zihinsel riskler doğurabilir. Çocuklar, oyunlar sırasında uygunsuz mesajlarla karşılaşabilir ve bu durum onların psikolojik gelişimini olumsuz etkileyebilir.

Geçmişten günümüze oyun oynama ortamları önemli ölçüde değişmiştir. Eskiden çocuklar ve gençler açık havada, sokakta ve fiziksel etkileşim gerektiren oyunlar oynarken, günümüzde oyunlar daha çok kapalı alanlarda ve dijital ortamda oynanmaktadır. Sanal oyunların yaygınlaşması, bireylerin gerçek sosyal etkileşimlerini azaltabilir ve sosyal becerilerinin körelmesine neden olabilir.

Oyun Bağımlılığı Nasıl Tedavi Edilir?

Oyun bağımlılığı tedavileri üçe ayrılır:

• Farmakolojik Tedavi: Bireye belli süreler içinde bazı ilaçlar verilmektedir.
• Farmakolojik Olmayan Tedaviler: Oyun bağımlılığı tedavisinde farmakolojik olmayan yöntemler arasında Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), psikodinamik psikoterapi, grup terapisi, aile terapisi yaygın olarak kullanılmaktadır. BDT, bireyin oyun oynama davranışını kontrol altına almasına yardımcı olacak yapılandırılmış bir plan oluşturmayı hedefler ve oyun bağımlılığına yönelik farkındalığı artırarak davranış değişikliği sağlamaya odaklanır. Terapi sürecinde, kişinin terapötik geçmişi dikkate alınmalı ve motivasyonun korunmasına özen gösterilmelidir. Çünkü birçok birey, çevrimiçi oyunlarda kazandığı unvanlardan, statülerden ve sosyal çevrelerinden vazgeçmekte zorlanabilir.

Tedavi sürecinde, oyun bağımlılığına eşlik eden psikolojik rahatsızlıklar, özsaygı problemleri, sosyal izolasyon ve akademik performans gibi faktörler de ele alınmalıdır. Başlangıç aşamasında kısa vadeli hedefler belirlenerek bireyin fiziksel aktivitelere yönlendirilmesi, düzenli uyku alışkanlığı kazanması, dengeli beslenme düzenine geçmesi ve oyun oynama süresine belirli sınırlamalar getirmesi önerilir.

Terapi sürecinde danışan-terapist ilişkisinin güçlendirilmesi, motivasyonun artırılması, terapi planının oluşturulması, işlevsel olmayan düşünce ve duyguların ele alınması, psikoeğitim sağlanması, eşlik eden psikiyatrik rahatsızlıkların belirlenmesi ve tedavi edilmesi gibi adımlar takip edilir. Ayrıca, terapide öğrenilen becerilerin günlük yaşama aktarılması ve nüks önleme stratejileri geliştirilmesi büyük önem taşır. Gerekli görülen durumlarda farmakolojik tedavi de destekleyici bir yöntem olarak uygulanabilir.

• Kombine tedavi: Tek bir müdahale yöntemine göre daha etkili sonuçlar vermektedir.

Oyun Bağımlılığı Tedavisinde Kullanılan Yöntemler Nelerdir?

Oyun bağımlılığının tedavisinde psikoterapi ve ilaç tedavisi gibi yöntemler kullanılmaktadır.

Oyun Bağımlılığı İçin Psikolojik Destek Almak Gerekli mi?

Oyun bağımlılığı, her yaş grubundaki bireyin hayatını önemli ölçüde etkileyebilir. Eğer bir kişi, oyun bağımlılığı nedeniyle aile, iş/okul ve sosyal ilişkilerinde işlevselliğinin bozulduğunu hissediyorsa, profesyonel destek alması tavsiye edilir.

Oyun Bağımlılığı İçin En Etkili Terapi Yöntemleri Nelerdir?

Oyun bağımlılığının tedavisinde bilişsel davranışçı terapi (BDT), psikodinamik psikoterapi ve destekleyici psikoterapi gibi yaklaşımlar etkili yöntemlerdir.

Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) Oyun Bağımlılığı Tedavisinde Nasıl Kullanılır?

Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) yaklaşımıyla, oyun oynama davranışının kontrol altına alınmasına yönelik yapılandırılmış bir davranış planı oluşturulur. Tedavi sürecinde yalnızca oyun bağımlılığı değil, eşlik eden diğer psikolojik sorunlar da değerlendirilerek kapsamlı bir müdahale planı hazırlanır.

Oyun oynama süresinin kademeli olarak azaltılması, yoksunluk belirtilerinin yönetilmesi ve bireyin sağlıklı başa çıkma becerileri geliştirmesi hedeflenir. Bireyin oyun oynama süresinin azaltılması ve yoksunluk gibi oyun bağımlılığı semptomlarının hafifletilmesi konularında tedavi süreci planlanır.

Ayrıca, bireyin oyun oynama nedenleri, bu davranışın nasıl oluştuğu ve etkileri detaylı olarak incelenir. Hatalı inançlar, işlevsel ve gerçekçi alternatiflerle değiştirilir. Görüşmeler sırasında bireylerin gerçeklikten uzaklaşma nedenleri ve oyun oynamayı cazip kılan unsurlar araştırılarak, bunlara yönelik çözüm yolları geliştirilir.

Oyun Bağımlılığı Tedavisi Ne Kadar Sürer?

Oyun bağımlılığı tedavisinin süresi; bireyin yaşı, bağımlılık düzeyi, tedaviye olan motivasyonu ve uygulanan tedavi yöntemine bağlı olarak değişiklik göstermektedir.

Oyun Bağımlılığı Tedavisi İçin Hangi Tür Terapiler Uygulanır?

Oyun bağımlılığı tedavisinde dinamik psikoterapi ve bilişsel davranışçı terapi (BDT) gibi çeşitli terapi yaklaşımları uygulanmaktadır. Eğer bağımlı birey bir çocuksa, oyun terapisi tercih edilir.

Oyun Bağımlılığı Olan Kişiler İçin Grup Terapisi Etkili midir?

Oyun bağımlılığı olan bireyler için grup terapisi, bağımlılık semptomlarını azaltmada etkili olabilir. Ancak tedavi sürecinde öncelikle bireysel psikoterapi önerilir.

Oyun Bağımlılığı Tedavisinde Aile Desteği Neden Önemlidir?

Ergenlerde oyun bağımlılığı oluşmadan önce bu durumun önlenmesi büyük önem taşır ve ailelerin rolü bu süreçte belirleyicidir. Oyun bağımlılığı gözlenen çocukların ailelerinde aile içi çatışmaların yaygın olduğu gözlemlenmektedir.

Ergenler, ailelerinin baskısını hissettiklerinde oyun oynamayı bir kaçış ya da isyan aracı olarak kullanabilmektedir. Bu nedenle, oyun oynama davranışının kontrol altına alınması sürecinde, aile ile çocuk arasında sağlıklı ve destekleyici bir ilişki geliştirilmesi büyük önem taşır.

Aileyi tedavi süreci hakkında bilgilendirmek ve tedavi sürecine katılımlarını sağlamak önemlidir.

Oyun Bağımlılığı Olan Çocuklara Yaklaşım Nasıl Olmalıdır?

Bireyde oyun bağımlılığının gelişmesinde çeşitli faktörler rol oynayabilir. Örneğin, birey oyun bağımlılığını ailesine karşı bir isyan aracı olarak kullanıyorsa, aile içi iletişimin güçlendirilmesi ve sağlıklı ilişki dinamiklerinin oluşturulması hedeflenir.

Oyun bağımlılığı özgüven eksikliği veya sosyal becerilerde zorlanma gibi nedenlerden kaynaklanıyorsa, bireyin sosyalleşmesi ve farklı aktivitelere yönlendirilmesi destekleyici bir yaklaşım olabilir. Bu nedenle, oyun bağımlılığına yönelik çözüm yolları kişiden kişiye farklılık gösterecektir.

Oyun Süresi Nasıl Sınırlandırılabilir?

Bağımlılığın sürmesine neden olan üç temel faktör; başarı, sosyalleşme ve oyuna dalma bileşenleridir. Oyun içinde kazanma hırsı ve kendini başkalarına kanıtlama isteği, birey için önemli bir işlev görebilir. Bu nedenle, oyun süresini kısıtlama hedeflenirken, kişinin başarılı olabileceği farklı aktiviteler keşfetmesi önerilir. Böylece başarı ihtiyacı yalnızca oyun üzerinden karşılanmamış olur.

Benzer şekilde, bireyin sosyal faaliyetlere katılması ve hobiler edinmesi, sosyalleşme ihtiyacının yalnızca oyun aracılığıyla giderilmesini engeller. Oyuna dalma, kişinin sosyal hayatındaki sıkıntılardan kaçış yolu olarak görülebilir. Bu nedenle, karşılaşılan zorluklarla uygun başa çıkma becerilerinin geliştirilmesi, oyun oynama süresinin azalmasına katkı sağlayabilir.

Oyun Bağımlılığına Karşı Evde Alınabilecek Önlemler Nelerdir?

Aile problemleri, aile içi şiddet, ihmal ve çeşitli sosyal faktörler, oyun bağımlılığına zemin hazırlayabilecek etkenler arasındadır. Eğer aile içinde bu tür sorunlar mevcutsa, öncelikle bu problemlerin çözülmesi amaçlanır. Ayrıca aileler, çocukların oyun süresini yönetmeye dair bazı pratikler yapabilir.

Ailenin problem çözme ve baş etme becerilerini geliştirmesi, çocuğun da bu becerileri model alarak öğrenmesine katkı sağlar. Aynı şekilde, ailelerin kendi hayatlarıyla ilgili sorumluluk alması, oyun bağımlılığı yaşayan bireyin de sorumluluk bilinci geliştirmesine yardımcı olabilir.

Çocukların ve Gençlerin Oyun Oynama Alışkanlıkları Nasıl Düzenlenmelidir?

Çocukların ve gençlerin hangi tür oyunlar oynadığı, ne kadar süre oynadığı ve kimlerle oynadığı aile tarafından bilinmeli ve uygun şekilde gözlenmelidir. Ancak bu süreç, bir kontrol mekanizması gibi değil, güvenli ve sağlıklı bir iletişim yolu ile yürütülmelidir. Oyun oynama süresi belirli sınırlarla düzenlenmeli ve çocuk veya ergenin sosyalleşmesi desteklenmelidir. Aile, çocuğuyla birlikte sosyal faaliyetlere katılarak ve ortak aktiviteler yaparak bu sürece katkıda bulunmalıdır.

Aileler Çocuklarının Oyun Süresini Nasıl Yönetebilir?

Çocuğun oyun süresi belirli sınırlar içinde tutulmalı ve bu kurallar net bir şekilde belirlenmelidir. Kurallar konusunda tutarlı ve kararlı olunmalı, gereksiz esneklikten kaçınılmalıdır. Oyun bağımlılığı olan kişi özellikle çocuksa, bilgisayarın ortak kullanım alanında bulundurulması faydalı olabilir. Bu, çocuğun oyun oynama süresinin daha kolay denetlenmesini sağlar ve aşırı oyun oynama davranışını sınırlandırmaya yardımcı olabilir.

Ankara Oyun Bağımlılığı Olan Bir Çocuğa/Ergene Nasıl Destek Olunabilir?

Ankara’da oyun bağımlılığı olan birine destek olmak için yapılacak bazı şeyler aşağıda sıralanmıştır:

• Çocuğun oynadığı oyunun türü, oyunun oynanacağı zamanı, oyunun nerede oynanacağı ve ne kadar oynanacağı konusunda net kurallar oluşturulmalı ve bu kurallara uyulmalıdır.
• Oyunun içeriği önemlidir. Çocuk, eğer yaşına uygun değilse şiddet içeren oyunlar oynamamalıdır. Aile, eğitici oyunlar konusunda çocuğunu meraklandırmalı ve belli zamanlarda çocuğuyla beraber oyun oynamalıdır.
• Ebeveynler, çocuklarına gerçek dünya ile sanal oyun dünyası arasındaki farkı açıklamalıdır.
• Çocuğun oyun oynadığı ortam herkesin görebileceği bir ortam olmalıdır.
• Çocuk, grup oyunları oynaması yönünde teşvik edilmelidir. Böylece diğerleriyle iş birliği yapar.
• Oyun oynama davranışı, ödül olarak kullanılabilir. Çocuk ödevini yaptıktan sonra veya yapması gereken bir işi tamamladıktan sonra oyun oynayabilir.
• Ebeveynler, oyun konusunda uzmanların tavsiyelerine dikkat etmelidir. Örneğin, ekran ile çocuğun göz mesafesi iki metre olmalıdır.
• Çocuğun boş zamanlarında yapabileceği başka sosyal aktiviteleri ve hobileri olmalıdır.
• Çocuğun oyun oynama davranışı kontrolden çıktığında ebeveynler çocuğun oyun oynadığı eşyayı uzaklaştırmalı ve uygun bir zamanda geçici süreyle çocuğa vermelidir.

Oyun Bağımlılığı İçin Hangi Uzmanlara Başvurulmalıdır?

Oyun bağımlılığı tedavisi için, klinik psikologlara ve psikiyatristlere başvurulabilir.

Oyun Bağımlılığı Tedavisi İçin Psikolog mu, Psikiyatrist mi Tercih Edilmelidir?

Oyun bağımlılığı yaşayan birey, tedavi için klinik psikoloğa başvurabilir. Bağımlılık, günlük işlevselliği ciddi şekilde bozuyor, sağlık, iş, sosyal ve aile hayatında büyük sorunlara yol açıyorsa veya kendine zarar verme düşünceleri mevcutsa, psikiyatrist yönlendirmesi gerekli olabilir.

Oyun Bağımlılığı Tedavisi İçin Ankara’daki En İyi Psikologlar Kimlerdir?

Oyun bağımlılığı tedavisi için başvurulacak psikoloğun eğitim ve sertifikasyon bilgilerine internet sitesi veya sosyal medya hesapları üzerinden ulaşmak mümkündür. Klinik psikoloğun çalışma alanları arasında oyun bağımlılığı bulunuyorsa, randevu oluşturulabilir. Çocuklar için bir çocuk psikoloğu, ergenler ve yetişkinler için ise ergen/yetişkin psikoloğu tercih edilmelidir.

Bilgi almak veya randevu oluşturmak için Ankara Çankaya’daki ofisimizle iletişime geçebilir veya bizi ziyaret edebilirsiniz.

Oyun Bağımlılığı Tedavisinde Hangi Merkezler Hizmet Vermektedir?

Oyun bağımlılığı tedavisi, danışmanlık merkezleri, psikoterapi merkezleri, psikiyatri muayenehaneleri ve hastanelerin psikiyatri polikliniklerinde sunulan hizmetlerle gerçekleştirilmektedir.

Oyun Bağımlılığı Terapisi Seans Ücretleri Ne Kadar?

Oyun bağımlılığı terapisinin ücreti, terapiyi uygulayacak klinik psikoloğun belirlediği seans ücretine bağlı olarak değişiklik gösterebilir.

Oyun Bağımlılığı Tedavisinde SGK veya Özel Sağlık Sigortası Geçerli midir?

SGK ve özel sigortalarla anlaşmalı olan muayenehanelerde, sigorta kapsamında hizmet alınabilir. Ancak, bazı muayenehanelerin sigorta veya banka anlaşmaları bulunmamaktadır.

Ankara Oyun Bağımlılığı Tedavisi İçin Devlet Hastaneleri Hizmet Veriyor mu?

Evet, devlet hastanelerinde psikologlar ve psikiyatristler oyun bağımlılığı tedavisi sunmaktadır.

Kaynakça

• Griffiths MD (2003) Video games: Advice for teachers and parents. Education and Health 21:48–49.
• Irmak, A. Y., & Erdoğan, S. (2016). Ergen ve genç erişkinlerde dijital oyun bağımlılığı: Güncel bir bakış. Türk Psikiyatri Dergisi.
• Ögel, K (2012) İnternet Bağımlılığı, İnternetin Psikolojisini Anlamak ve Bağımlılıkla Başa Çıkmak. Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, s.47-60.
• Keskin, A. D., & Neriman, A. R. A. L. (2021). Oyun Bağımlılığı: Güncel Bir Gözden Geçirme. Bağımlılık Dergisi, 22(3), 327-339.
• Kukul V. Oyunla ilgili tarihsel gelişim ve yaklaşımlar. Ocak MA (Editör). Eğitsel Dijital Oyunlar. Ankara: Pegem Akademi, 2013; 20-31.
• Koral, F., & Alptekin, K. (2023). DİJİTAL OYUN BAĞIMLILIĞI: BİR DERLEME ÇALIŞMASI. Karatay Sosyal Araştırmalar Dergisi, (11), 283-308.
• Küçükkaraca, N., & Pak, H. (2023). İnternet bağımlılığı tedavisinde bilişsel davranışçı grup terapileri. Bağımlılık Dergisi, 24(4), 528-538.